ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ/ਸਿਰਸਾ, 26 ਦਸੰਬਰ (ਭੁਪਿੰਦਰ ਪੰਨੀਵਾਲੀਆ)- ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਬਾਗਬਾਨੀ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਸਿੰਘਪੁਰਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਕਿਸਾਨ ਮਾਸਟਰ ਜਗਦੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਦੇ ਫਾਰਮ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਸੈਮੀਨਾਰ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ | ਇਸ ਸੈਮੀਨਾਰ 'ਚ ਡਾ. ਰਿੰਕੂ ਰਾਣੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮਾਹਰ ਫਲ ਉੱਤਮਤਾ ਕੇਂਦਰ ਇੰਡੋ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਮਾਂਗੇਆਣਾ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਰਮੇਸ਼ ਸਾਹੂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ |ਇਸ ਕਿਸਾਨ ਸੈਮੀਨਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਡਾ. ਰਿੰਕੂ ਰਾਣੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਤੀ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਗਬਾਨੀ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ | ਕਿਸਾਨ ਹੁਣ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਅਪਣਾ ਰਹੇ ਹਨ | ਨਵੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰਸਾਇਣਕ ਖੇਤੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਘੱਟ ਲਾਗਤ 'ਤੇ ਵੱਧ ਉਪਜ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ | ਹਰਿਆਣਾ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰਿਆ ਹੈ | ਇੱਥੇ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਖੇਤੀ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਬਲਕਿ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਫਸਲ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ | ਰਾਜ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਸਾਨ ਹੁਣ ਗੋਬਰ, ਗਊ ਮੂਤਰ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਹੱਲਾਂ ਨਾਲ ਖੇਤੀ ਕਰਕੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਖੇਤੀ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ | ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਿਸਾਨ ਰਸਾਇਣਕ ਖੇਤੀ ਛੱਡ ਕੇ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਵੱਲ ਮੁੜ ਰਹੇ ਹਨ | ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਮਾਸਟਰ ਜਗਦੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਦੇ ਫਾਰਮ 'ਤੇ ਕਿੰਨੂ ਦੇ ਬਾਗ਼ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖਾਦਾਂ ਜਾਂ ਸਪਰੇਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਖੇਤੀ ਕਰਨਾ ਕਾਫ਼ੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ | ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ ਸਪਰੇਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਗਾਏ ਗਏ ਕਿੰਨੂ ਮਿੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਰਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ | ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਫ਼ਸਰ ਰਮੇਸ਼ ਸਾਹੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਕਿਸਾਨ ਸੈਮੀਨਾਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਫ਼ਸਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਵਧਾਉਣ ਦੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨਾ ਹੈ | ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਉਪਜ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ | ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁਧਰੇ ਹੋਏ ਬੀਜ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਖਾਦ, ਸਹੀ ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਭ ਉਠਾ ਸਕਣ | ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਪਰਾਲੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਸਾਇਣਕ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘੱਟ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ | ਇਸ ਮੌਕੇ ਗੁਦਰਾਣਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਕਿਸਾਨ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ, ਬਾਗਬਾਨੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਮੀ ਲਾਲ, ਜਸਪਾਲ ਕੌਰ, ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇਸੂ ਮਲਕਾਣਾ, ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਮਲਕੀਤ ਸਿੰਘ, ਬੱਗੂ ਸ਼ਰਮਾ, ਇੰਦਰਾਜ ਸਿੰਘ, ਮਿੱਠੂ ਸਿੰਘ, ਜਸਦੀਪ ਸਿੰਘ, ਰਾਜਾ ਸਿੰਘ, ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਿੰਘ, ਬਲਤੇਜ ਸਿੰਘ, ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਆਦਿ ਮੌਜੂਦ ਸਨ |
