ਇਟਲੀ ’ਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਿਆਰ ਟਰਾਫ਼ੀ ਹੁਣ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ’ਚ ਬਣੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੀ ਪਛਾਣ

ਮਿਲਾਨ, 18 ਜੁਲਾਈ (ਇੰਟ.)-ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ’ਚ ਜਿੰਨਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਮਨਮੋਹਕ ਟਰਾਫੀ ਵੀ ਓਨੀ ਹੀ ਖਾਸ ਹੈ। 18 ਕੈਰੇਟ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣੀ ਇਹ ਟਰਾਫੀ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਇਨਾਮ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਲੱਖਾਂ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਟਰਾਫ਼ੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਤਾਲਵੀ ਮੂਰਤੀਕਾਰ ਸਿਲਵੀਓ ਗਾਜ਼ਾਨੀਗਾ ਨੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਸਪਾਈਰਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ’ਚ ਗਾਜ਼ਾਨੀਗਾ ਨੇ ਖੇਡ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ - ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼, ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੇ ਜਿੱਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਲ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਟਰਾਫ਼ੀ ਜਿੰਨੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸਦਾ ਸਫ਼ਰ ਵੀ ਓਨਾ ਹੀ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੀ ਹੈਟ੍ਰਿਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟਰਾਫੀ ਬਦਲ ਗਈ
1930 ਤੋਂ 1970 ਤੱਕ, ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜੇਤੂਆਂ ਨੂੰ ‘ਜੂਲਸ ਰਿਮੇਟ’ ਟਰਾਫੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਟਰਾਫੀ ਦਾ ਨਾਮ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ, ਜੂਲਸ ਰਿਮੇਟ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ’ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਿਯਮ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਜਿਸ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜਿੱਤਿਆ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਟਰਾਫੀ ਦਾ ਵਾਰਸ ਹੋਵੇਗਾ। 1970 ’ਚ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨੇ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ, ਟਰਾਫੀ ਦਾ ਸਥਾਈ ਕਬਜ਼ਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਫੀਫਾ ਨੇ ਇਕ ਨਵੀਂ ਟਰਾਫੀ ਲਈ ਇਕ ਗਲੋਬਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸਿਲਵੀਓ ਗਾਜ਼ਾਨੀਗਾ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਜੋ ਉਸਨੇ ਮਿਲਾਨ ਦੇ ਬ੍ਰੇਰਾ ਖੇਤਰ ’ਚ ਆਪਣੇ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿਚ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਅੱਜ, ਇਹ ਟਰਾਫੀ ਵਿਸ਼ਵ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ 2 ਮਨੁੱਖੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਫੜੀ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਖੇਡ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ। ਗਾਜ਼ਾਨੀਗਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਾਰਜੀਓ, ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਅੰਤਿਮ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ‘ਸਕੈਚ’ ਬਣਾਏ। ਇਕ ਲੰਬੀ ਰਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇਹ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਸਿਲਵੀਓ ਗਾਜ਼ਾਨੀਗਾ ਦਾ 2016 ’ਚ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਸਦੀ ਰਚਨਾ ਹਰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ’ਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਸਲ ਟਰਾਫੀ ਜੇਤੂ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ
ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਫਾਈਨਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਪਤਾਨ ਦੁਆਰਾ ਚੁੱਕੀ ਗਈ ਟਰਾਫੀ 36 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (ਲਗਭਗ 14 ਇੰਚ) ਉੱਚੀ ਹੈ ਤੇ 18-ਕੈਰੇਟ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਤੂ ਟੀਮ ਅਸਲ ਟਰਾਫੀ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦੀ। ਸਮਾਰੋਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਸਲ ਟਰਾਫੀ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿਚ ਫੀਫਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚੈਂਪੀਅਨ ਟੀਮ ਨੂੰ ਘਰ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਰਤ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫੀਫਾ ਨੇ ਨਿਯਮਾਂ ’ਚ ਵੀ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ’ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਦੇਸ਼, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ, ਅਸਲ ਟਰਾਫੀ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਤੌਰ ’ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦਾ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਟਰਾਫੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਸੁਨਹਿਰੀ ਮੂਰਤੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਫੁੱਟਬਾਲ ਇਤਿਹਾਸ, ਮਾਣ, ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਵਿਰਾਸਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
2 ਵਾਰ ਚੋਰੀ ਹੋਈ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਟਰਾਫੀ
ਇੰਗਲੈਂਡ ’ਚ 1966 ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੌਰਾਨ, ਜੂਲਸ ਰਿਮੇਟ ਟਰਾਫੀ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਤੋਂ ਚੋਰੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਬਾਅਦ ’ਚ ਦੱਖਣੀ ਲੰਡਨ ’ਚ ਇਕ ਝਾੜੀ ਹੇਠ “ਪਿਕਲਸ” ਨਾਮ ਦੇ ਇਕ ਕੁੱਤੇ ਵਲੋਂ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਲੱਖਣ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿਚ ਸਥਾਈ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1983 ਵਿਚ, ਇਸਨੂੰ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲੀਅਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਟਰਾਫੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਤੇ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੋਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾ ਦਿੱਤਾ।