ਬੋਹਾ, 4 ਫਰਵਰੀ (ਰਮੇਸ਼ ਤਾਂਗੜੀ)- ਬੋਹਾ ਸਥਿਤ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਦਲਿਤ ਅਤੇ ਗ਼ਰੀਬ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਦਲਿਤ ਅÏਰਤਾਂ ਲਈ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਵਲੋਂ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਕੁਝ ਜਗਾ ਦੀ ਚਾਰਦੀਵਾਰੀ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਪਖਾਨੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ | ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਖਾਨਿਆਂ 'ਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਪਰਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ | ਨਾ ਹੀ ਪਖਾਨਿਆਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਅਤੇ ਗ਼ਰਕ ਆਦਿ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ | ਦਲਿਤ ਆਗੂ ਕਿ੍ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਫ਼ਾਈ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅÏਰਤਾਂ ਵਲੋਂ ਪਖਾਨਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬੰਦ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਫਿਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬਾਗ਼ ਵਾਲੇ ਵਿਹੜੇ ਸਮੇਤ ਬਾਜ਼ੀਗਰ ਬਸਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਲਿਤ ਬਸਤੀਆਂ 'ਚ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਇਹ ਪਖਾਨੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਵਧੇਰੇ ਰੁਕ ਚੁੱਕੇ ਹਨ | ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਕਸਬੇ ਨੂੰ ਨਗਰ ਪੰਚਾਇਤ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤੇ ਕਈ ਸਾਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ 'ਚ ਪਖਾਨੇ ਬਣਾ ਲਏ ਹਨ | ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਖ਼ਾਲੀ ਪਈ ਥਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਰੋਕੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ | ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਬਾਗ਼ ਵਾਲਾ ਵਿਹੜਾ ਨੀਵਾਂ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕਸਬੇ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਗੰਦਾ ਪਾਣੀ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਛੱਪੜ 'ਚ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਮੀਂਹ ਦੇ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਛੱਪੜ ਵਿਚਲਾ ਪਾਣੀ ਪਖਾਨਿਆਂ 'ਚ ਵੀ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ 'ਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਕਸਬੇ ਦਾ ਸੀਵਰੇਜ ਪ੍ਰਬੰਧ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਘਰਾਂ ਵਿਚਲਾ ਪਾਣੀ ਗਲੀਆਂ, ਮੁਹੱਲਿਆਂ 'ਚੋਂ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਾਰਡ ਨੰ. 11, 12 ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਬਾਗ਼ ਵਾਲੇ ਵਿਹੜੇ ਦੇ ਛੱਪੜ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਰਸਤਾ ਅਜੇ ਕੱਚਾ ਪਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕ ਕੱਚੇ ਤੇ ਗੰਦੇ ਰਸਤੇ 'ਚੋਂ ਹੋ ਕੇ ਸੜਕ 'ਚ ਪੁੱਜਦੇ ਹਨ | ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮੀਹਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪਖਾਨਿਆਂ 'ਚੋਂ ਓਵਰਫ਼ਲੋ ਹੋ ਕੇ ਹਾਕਮਵਾਲਾ ਕੱਸੀ 'ਚ ਪੈਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ | ਜਿਸ ਨਾਲ ਛੀਨਾ ਸੜਕ ਅਤੇ ਮੱਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਰੋਡ ਸਮੇਤ ਨੀਵੇਂ ਖੇਤਰਾਂ 'ਚ ਭਰ
