ਨਿਊਯਾਰਕ, 12 ਜੁਲਾਈ (ਰਾਜੂ ਸਹਿਬਾਜ਼ਪੁਰਾ)-ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2026 ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 10 ਸੀਨੀਅਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਮਾਹਿਰ ਚੀਨ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 2025 ਦੇ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਓਮਰ ਯਾਗੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਨੌਕਰੀ ਬਦਲਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਗਿਆਨਕ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਰਹੇ ਸੰਤੁਲਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਥਾਪਿਤ ਲੈਬਾਂ ਅਤੇ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇਹ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੁਣ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਤਸਿੰਗਹੁਆ, ਵੈਸਟਲੇਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਖੋਜ ਬਜਟ, ਆਧੁਨਿਕ ਲੈਬਾਂ, ਖੋਜ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਚਰਚਿਤ ਨਾਮ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਓਮਰ ਯਾਗੀ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਬਰਕਲੀ ਛੱਡ ਕੇ ਬੀਜਿੰਗ ਦੀ ਤਸਿੰਗਹੁਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ-ਕਾਲਿਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਉੱਥੇ ਕ੍ਰਿਤ੍ਰਿਮ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਨਵੀਆਂ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨਗੇ। ਯਾਗੀ ਨੂੰ ਮੈਟਲ-ਆਰਗੈਨਿਕ ਫਰੇਮਵਰਕਸ ਉੱਤੇ ਖੋਜ ਲਈ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਰਬਨ ਕੈਪਚਰ, ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਸਟੋਰੇਜ ਅਤੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਪੀਣਯੋਗ ਪਾਣੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਕਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਖੋਜ ਲੈਬਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਸੀਨੀਅਰ ਖੋਜਕਰਤਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਰੁਖ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਫੰਡ, ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਖੋਜ ਲਈ ਸਥਿਰ ਮਾਹੌਲ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਚੀਹ-ਯਿੰਗ ਸੁ, ਲਿੰਗ ਹਾਈਬਿਨ, ਝੂ ਜ਼ੀਕਿਆਂਗ ਅਤੇ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹੋਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵੀ ਇਸ ਸਾਲ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਨਵੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਲਈ ਫੰਡਾਂ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਅਣਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਜਾਰੀ ਰਹੀ ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਵੀ ਚੀਨ ਵੱਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਖ਼ਬਰ “ਨਿਊਯਾਰਕ, 10 ਜੁਲਾਈ” ਡੇਟਲਾਈਨ ਨਾਲ ਅਖ਼ਬਾਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਲੱਗੇਗੀ।
ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮੋਹ ਭੰਗ, ਚੀਨ ਬਣਿਆ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ
ਅਜੀਤ ਡੈਸਕ
13-07-2026