ਲੁਧਿਆਣਾ, 19 ਦਸੰਬਰ (ਡਾ. ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ)-ਫੋਰਟਿਸ ਹਸਪਤਾਲ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਰੋਡ ਵਿਖੇ ਐਸੋਸੀਏਟ ਕੰਸਲਟੈਂਟ ਨਿਊਰੋਲੋਜਿਸਟ ਡਾ. ਈਰਾ ਚÏਧਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਿਰਗੀ ਕੋਈ ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਮਾਰੀ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਬੁਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਂ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਹੈ¢ ਇਹ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿਚ ਅਸਧਾਰਨ ਬਿਜਲੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਇਕ ਤੰਤੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ¢ ਮਿਰਗੀ ਨੂੰ ਸਹੀ ਨਿਦਾਨ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ¢ ਸਮਾਜਿਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ, ਇਲਾਜ ਦੀ ਸਹੀ ਪਾਲਣਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਨ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ¢ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦੌਰੇ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੰਭੀਰ ਜਾਂ ਡਰਾਉਣੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ¢ ਕੁੱਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘੂਰਦੇ ਰਹਿਣ, ਅਚਾਨਕ ਉਲਝਣ, ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਹੀਣਤਾ ਜਾਂ ਬੁੱਲ੍ਹ ਕੱਟਣ ਜਾਂ ਹੱਥ ਹਿਲਾਉਣ ਵਰਗੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ¢ ਦੂਸਰੇ ਅਜੀਬ ਗੰਧ, ਨਜ਼ਰ ਵਿਚ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ¢ ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿਚ ਵਿਅਕਤੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਠੋਰਤਾ, ਕੰਬਣੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਥਕਾਵਟ ਜਾਂ ਉਲਝਣ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ¢ ਇਹਨਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਪਛਾਣਨ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦੌਰੇ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਨਿਕਲ ਸਕਦੇ ਹਨ¢ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦÏਰੇ ਆਤਮਾ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਜਾਂ ਕਰਮ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ¢ ਇਹ ਜੈਨੇਟਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਸਿਰ ਦੀਆਂ ਸੱਟਾਂ, ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀ ਲਾਗ, ਸਟ੍ਰੋਕ ਜਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਅਣਜਾਣ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ¢ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੌਰੇ ਦÏਰਾਨ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਚਾਬੀ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਪਾਉਣਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਅਤੇ ਗ਼ਲਤ ਹੈ¢ ਸਹੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਹਾਇਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਪਰਨੇ ਲਿਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਦੀਆਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਫੜੋ ਨਾ ਰੋਕੋ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਾ ਪਾਓ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਦÏਰਾ ਪੰਜ ਮਿੰਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਓ¢ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਹੀ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਫਾਲੋ-ਅੱਪ ਨਾਲ 70-80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਮਿਰਗੀ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਦÏਰੇ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਕਤ ਇਕ ਆਮ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਜੀ ਸਕਦੇ ਹਨ¢ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਿਰਗੀ ਇਕ ਇਲਾਜਯੋਗ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ, ਸਮਾਜਿਕ ਕਲੰਕ ਨਹੀਂ¢ ਜਾਗਰੂਕਤਾ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਗਿਆਨ, ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਡਰ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਾਲ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਿਰਗੀ ਨਾਲ ਜੀ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰ ਮÏਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ¢