ਅੱਜ ਭਗਵਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਮੇਲੇ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸਥਾਨ -ਭਗਵਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਤੀਰਥ (ਰਾਮ ਤੀਰਥ)

ਅ

ਅਜੀਤ ਡੈਸਕ 04-11-2025

ਰਾਮ ਤੀਰਥ : ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਅਸਥਾਨ ਭਗਵਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਤੀਰਥ (ਰਾਮ ਤੀਰਥ) ਅੰਮਿ੍ਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਲਹਿੰਦੇ ਪਾਸੇ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਚੋਗਾਵਾਂ-ਲੋਪੋਕੇ ਰੋਡ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ | ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਸੰਘਣਾ ਜੰਗਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਵੀ ਦਰਿਆ ਇੱਥੋਂ ਖਹਿ ਕੇ ਲੰਘਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਬਾਦ ਤੇ ਚਹਿਲ-ਪਹਿਲ ਵਾਲਾ ਸਥਾਨ ਹੈ | ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਗਿਆਨ ਨਾਥ, ਸਤਿਗੁਰੂ ਹਰੀ ਨਾਥ, ਬਾਬਾ ਹਰ ਸਿੰਘ ਭੌੜੇ ਵਾਲੇ, ਬਾਬਾ ਪੂਰਨ ਨਾਥ, ਸੰਤ ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਆਦਿ ਸੰਤ ਮਹਾਂਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਦਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸੰਭਾਲ ਕੀਤੀ | ਸੰਨ 1972 'ਚ ਤਤਕਾਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਗਿਆਨੀ ਜ਼ੈਲ ਸਿੰਘ ਨੇ 25 ਲੱਖ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪਰਿਕਰਮਾ ਵਿਚ ਲਾਲ ਪੱਥਰ ਲਗਵਾਇਆ ਸੀ | ਅਕਾਲੀ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਰੀਬ 300 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਕੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿਚ ਭਗਵਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਮੰਦਰ, ਪੈਨੋਰਮਾ, ਬੱਸ ਸਟੈਂਡ, ਅਜਾਇਬ ਘਰ, ਦੀਵਾਨ ਹਾਲ, ਪਖਾਨੇ, ਸਰਾਂ ਤੇ ਜੋੜਾ ਘਰ ਆਦਿ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾ ਕੇ ਇਸ ਦੀ ਨੁਹਾਰ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ | ਇਸ ਦਾ ਵੀ ਉਦਘਾਟਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਮਹੰਤਾਂ ਦੀ ਆਸ ਦੇ ਉਲਟ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖ ਲਿਆ | ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਲਈ ਜੀ.ਐਮ. ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ | ਆਪਣੇ ਸਿਕਿਉਰਟੀ ਗਾਰਡ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਕਰਮਚਾਰੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ | ਗੋਲਕ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਖਜ਼ਾਨੇ 'ਚ ਜਮਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਾਲਮੀਕਿ ਸਮਾਜ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਾਲਮੀਕਿ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ ਜਾਵੇ | ਭਗਵਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਆਸ਼ਰਮ ਧੂਣਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਗੱਦੀ ਨਸ਼ੀਨ ਮਹੰਤ ਮਲਕੀਤ ਨਾਥ, ਭਗਵਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਆਸ਼ਰਮ ਧੂਣਾ ਸਾਹਿਬ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਡਿਪਟੀ ਮੇਅਰ ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗੱਬਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਕੋਲ ਹੈ, ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਮੰਦਿਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹਿੰਦੂ ਸਮਾਜ ਕੋਲ ਹੈ, ਪਰ ਵਾਲਮੀਕਿ ਸਮਾਜ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਭਗਵਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਤੀਰਥ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਜਗੀਰ ਬਣਨ ਕਰਕੇ ਸਥਾਨਕ ਮਹੰਤਾਂ ਤੇ ਵਾਲਮੀਕਿ ਸਮਾਜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਰੋਸ ਦੀ ਲਹਿਰ ਹੈ | ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਵਾਲਮੀਕਿ ਤੀਰਥ ਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰੀਬ 55 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਗਰਾਂਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਆਈ ਟੀ.ਆਈ. ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਈ ਗਈ | ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਕਰੀਬ 33 ਕਰੋੜ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਪੈਨੋਰਮਾ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ | ਇਸ ਵੇਲੇ ਵਾਲਮੀਕਿ ਸਮਾਜ ਵੀ ਦੋਫਾੜ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਹੈ | ਸੰਤ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਮਹੰਤਾਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਤੀਰ ਕਮਾਨ ਵਾਲਾ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਝੰਡਾ ਮੰਦਰ ਦੇ ਉੱਪਰ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁਝ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਝੰਡਾ ਲਾਉਣ ਲਈ ਬਜਿੱਦ ਹਨ | ਸਮਾਜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਟਕਰਾਅ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ | ਵਾਲਮੀਕਿ ਸਥਾਨ ਪੁਲਿਸ ਛਾਉਣੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ |
ਰੜਕਦੀਆਂ ਘਾਟਾਂ : ਭਗਵਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਚੌੜੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੜਕ ਦਾ ਕੰਮ ਤਸੱਲੀ ਬਖਸ਼ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ | ਕੋਈ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣੀ ਸੜਕ ਵਿਚ ਟੋਏ ਪੈਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ | ਰਾਮ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮਾਹਲ ਬਾਈਪਾਸ ਵਾਲਾ ਪੁਲ ਅਜੇ ਤੱਕ ਮੁਕੰਮਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਮੱਸਿਆ ਪੇਸ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ | ਮਾਹਲ ਬਾਈਪਾਸ ਤੋਂ ਰਾਮ ਤੀਰਥ ਤੱਕ ਸਟਰੀਟ ਲਾਈਟਾਂ ਤਾਂ ਲੱਗ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਅੱਧ-ਪਚੱਦੀਆਂ ਬੰਦ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ | ਰਾਮ ਤੀਰਥ ਤੋਂ ਵਾਇਆ ਝੰਜੋਟੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀ ਸੜਕ ਦਾ ਪੁਲ ਵੀ ਖਸਤਾ ਹਾਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਰੇਲਿੰਗ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਹਾਦਸਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਤਨਖਾਹ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਸਫ਼ਾਈ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਪਰਿਕਰਮਾ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਅਤੇ ਪਖਾਨਿਆਂ 'ਚ ਗੰਦਗੀ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ | ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਸਥਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਭਗਵਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ |
-ਧਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ

ਅੱਜ ਭਗਵਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਮੇਲੇ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸਥਾਨ -ਭਗਵਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਤੀਰਥ (ਰਾਮ ਤੀਰਥ)

ਸੰਬੰਧਿਤ ਖ਼ਬਰਾਂ