ਵੇਪ ਦੀ ਦਲਦਲ ’ਚ ਫਸ ਰਹੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ

ਅ

ਅਜੀਤ ਡੈਸਕ 23-10-2026

ਮਕਸੂਦਾਂ, 22 ਅਕਤੂਬਰ-ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸਕੂਲੀ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕ ਵੇਪ ਜਾਂ ਈ-ਸਿਗਰਟ ਦੀ ਵਧਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰ ਰਹੀ ਹੈ । ਪੰਜਵੀਂ ਤੋਂ ਦਸਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਲੋਂ ਵੇਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ ਲਿਜਾਣ ਦੀਆਂ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਮਾਪਿਆਂ, ਸਕੂਲ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ’ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਹਨ । ਕਈ ਬੱਚੇ ਇਸ ਨੂੰ ਫੈਸ਼ਨ, ਆਧੁਨਿਕ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸਾਧਨ ਸਮਝ ਰਹੇ ਹਨ । ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਲੇਵਰਾਂ ਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨਾਂ ਵਿਚ ਉਪਲਬਧ ਵੇਪ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਰਹੇ ਹਨ । ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਵਿਚ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ । ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿਚ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਹਿਮ ਹੈ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ, ਖਰਚਿਆਂ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਵਿਚ ਆ ਰਹੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ । ਸਿਰਫ਼ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨਾ ਹੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਆਦਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ । ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਕਿਸ਼ਨਪੁਰਾ ਚੌਕ, ਬੱਸ ਅੱਡੇ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਮਾਡਲ ਟਾਊਨ, ਅਟਾਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੇ ਖਿੰਗਰਾ ਗੇਟ ਸਮੇਤ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਵੇਪ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ । ਇਹ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਖਰੀਦਦਾਰ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਉਤਪਾਦ ਵੇਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਾਂਚ ਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਤੇ ਸਬੰਧਿਤ ਵਿਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ, ਸਪਲਾਈ ਲੜੀ ਤੇ ਨਾਬਾਲਗਾਂ ਤੱਕ ਵੇਪ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ । ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਿਕੋਟੀਨ ਵਾਲੇ ਵੇਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਲਤ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਕਰ ਰਹੇ ਦਿਮਾਗ ’ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਦੇ ਏਅਰੋਸੋਲ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਪਦਾਰਥ ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਈ ਵੀ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ । ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਧਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਠੋਸ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ । ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਕੇ ਹੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਇਸ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਆਦਤ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।