ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 24 ਜੂਨ (ਪੀ. ਟੀ. ਆਈ.)-ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਦੋ ਰੋਜ਼ਾ ਮੰਤਰੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਅੰਤਰਿਮ ਦੁਵੱਲੇ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ’ਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਪਹੁੰਚ, ਡਿਜੀਟਲ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਟੈਰਿਫ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਸਮੇਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਪਰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਮੁੱਖ ਟੈਰਿਫ ਸਮਾਂ ਹੱਦ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੇ ਮਤਭੇਦ ਸੁਲਝਾ ਲਏ ਜਾਣਗੇ। ਵਣਜ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਮੰਤਰੀ ਪਿਊਸ਼ ਗੋਇਲ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਪਾਰ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਜੈਮੀਸਨ ਗ੍ਰੀਰ ਨੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਦੁਵੱਲੇ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ (ਬੀ.ਟੀ.ਏ.) ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਇਕ ਢਾਂਚਾ ’ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਵਣਜ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਜਾਰੀ ਬਿਆਨ ’ਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਵਧੀ ਹੋਈ ਮਾਰਕੀਟ ਪਹੁੰਚ, ਡਿਜੀਟਲ ਵਪਾਰ, ਸਪਲਾਈ ਲੜੀ ਲਚਕਤਾ, ਗੈਰ-ਟੈਰਿਫ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਵਿਚ ਕਮੀ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਸਹਿਯੋਗ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇਕ ਅੰਤਰਿਮ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਕ ਸੌਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਜੋ ਸੰਤੁਲਿਤ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਰਥਪੂਰਨ ਹੈ। ਗ੍ਰੀਰ ਦੀ 22-24 ਜੂਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ 24 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ 10 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੇ ਅਸਥਾਈ ਅਮਰੀਕੀ ਟੈਰਿਫ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਮਿਆਦ ਪੁੱਗਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਅੰਤਰਿਮ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦੇਣ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿਚ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਆਪਕ ਦੁਵੱਲੇ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਵੱਲ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਵਜੋਂ ਇਕ ਅੰਤਰਿਮ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਮਾਰਗਾਂ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਦੋਵਾਂ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਸੰਤੁਲਿਤ, ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅਰਥਪੂਰਨ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ, ਕਿਸਾਨਾਂ, ਕਾਮਿਆਂ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਠੋਸ ਲਾਭ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇ। ਬਿਆਨ ’ਚ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਵਪਾਰ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਆਰਥਿਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦੀ ਵਧਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹੋਏ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੇ ਦੁਵੱਲੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ, ਨਵੀਨਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲਚਕੀਲੇ, ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਾਂਝੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੋਇਲ ਨੇ ਇਕ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪੋਸਟ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਵਪਾਰ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਮੈਂ ਰਾਜਦੂਤ ਗ੍ਰੀਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਟੀਮਾਂ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਾਡੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰਚਨਾਤਮਿਕ ਅਤੇ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਗ੍ਰੀਰ ਦੀ ਫੇਰੀ 17 ਜੂਨ ਨੂੰ ਫਰਾਂਸ ਵਿਚ ਜੀ7 ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿਚ ਨਵੀਂ ਗਤੀ ਆਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਆਰਥਿਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਝਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੰਤਰੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਇਹ ਮੀਟਿੰਗ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ (2-4 ਜੂਨ) ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਹੋਈ ਮੁੱਖ ਵਾਰਤਾਕਾਰ ਪੱਧਰੀ ਚਰਚਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ 7 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਵਸਤੂਆਂ ’ਤੇ ਟੈਰਿਫ ਨੂੰ 25 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 18 ਫ਼ੀਸਦੀ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਕਈ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਬਰਾਮਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਡਿਊਟੀਆਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ।
ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਵਲੋਂ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ
ਅਜੀਤ ਡੈਸਕ
25-06-2026