ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਭੈਂਗਾਪਣ : ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਜ਼ਰੂਰੀ

ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਇੱਕੋ ਵਸਤੂ ਵੱਲ ਸਿੱਧੀਆਂ ਨਾ ਦੇਖਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅੱਖ ਅੰਦਰ, ਬਾਹਰ, ਉੱਪਰ ਜਾਂ ਹੇਠਾਂ ਮੁੜੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ  'ਭੈਂਗਾਪਣ' (Squint/Strabismus) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਂ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ | ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਦਿੱਖ ਦੇ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਉੱਤੇ ਵੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ |
ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਦੇਰੀ ਕਿਉਂ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਹੈ?
ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਭੈਂਗਾਪਣ ਹੋਣ 'ਤੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਟੇਢੀ ਅੱਖ ਤੋਂ ਆ ਰਹੀ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ  ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ | ਇਸ ਨਾਲ ਉਸ ਅੱਖ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ | ਇਸ ਨੂੰ  ਆਲਸੀ ਅੱਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਬੱਚਾ ਦੂਜੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਦੇਖਦਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ  ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ | ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਸੁਧਾਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ |
ਅੱਖ ਦਾ ਮੁੜਨਾ, ਧੁੱਪ ਵਿਚ ਇੱਕ ਅੱਖ ਬੰਦ ਕਰਨਾ, ਸਿਰ ਟੇਢਾ ਰੱਖ ਕੇ ਦੇਖਣਾ ਜਾਂ ਦੋਹਰਾ ਦਿਸਣਾ ਜਾਂਚ ਦੀ ਲੋੜ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹਨ | “ਵੱਡਾ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ” ਸੋਚ ਕੇ ਉਡੀਕ ਨਾ ਕਰੋ |
ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਸਰਜਰੀ : ਹਰ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ  ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ | ਕੁਝ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਸਹੀ ਨੰਬਰ ਦੀ ਐਨਕ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ | ਆਲਸੀ ਅੱਖ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਨੁਸਾਰ ਚੰਗੀ ਅੱਖ ਉੱਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪੱਟੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਇਲਾਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ | ਪੱਟੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਕਮਜ਼ੋਰ ਅੱਖ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ |
ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਪਿ੍ਜ਼ਮ ਵਾਲੀ ਐਨਕ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਸਰਤਾਂ ਜਾਂ ਬੋਟੂਲਿਨਮ ਟਾਕਸਿਨ ਦੇ ਟੀਕੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ | ਹਰ ਭੈਂਗਾਪਣ ਕਸਰਤ ਨਾਲ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ | ਸਰਜਰੀ ਵਿਚ ਅੱਖ ਨੂੰ  ਹਿਲਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਹਰੀ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਜਾਂ ਖਿੱਚ ਬਦਲ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧ ਸੁਧਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ |
ਇਲਾਜ ਦੇ ਨਤੀਜੇ : ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧ, ਦਿੱਖ ਅਤੇ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਿਚ ਸੁਧਾਰ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ | ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਦੋਹਰਾ ਦਿਸਣਾ ਘਟਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਸੁਧਰ ਸਕਦੀ ਹੈ | ਪਰ ਅੱਖ ਸਿੱਧੀ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਆਲਸੀ ਅੱਖ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ | ਐਨਕ ਜਾਂ ਪੱਟੀ ਦੀ ਲੋੜ ਜਾਰੀ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ | ਕੁਝ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ  ਹੋਰ ਸਰਜਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ | ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਵੀ ਇਲਾਜ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ |
ਕੀ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਕੀ ਨਾ ਕਰੀਏ?
ਬੱਚੇ ਦੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਓ | ਐਨਕ, ਪੱਟੀ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤੋ | ਸਰਜਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਖ ਨਾ ਮਲੋ ਅਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਓ | ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੱਟੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਾ ਵਧਾਓ | ਭੈਂਗਾਪਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਨਾ ਉਡਾਓ |
ਅਚਾਨਕ ਅੱਖ ਟੇਢੀ ਹੋਣ ਜਾਂ ਦੋਹਰਾ ਦਿਸਣ 'ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਵਾਓ | ਨਾਲ ਤੇਜ਼ ਸਿਰਦਰਦ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਂ ਬੋਲਣ ਵਿਚ ਦਿੱਕਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਵੋ |
ਅਕਾਲ ਆਈ ਹਸਪਤਾਲ ਬਾਰੇ
ਅਕਾਲ ਆਈ ਹਸਪਤਾਲ ਐਂਡ ਲੈਸਿਕ ਲੇਜ਼ਰ ਸੈਂਟਰ ਪਿਛਲੇ 36 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਆਧੁਨਿਕ ਲੇਜ਼ਰ, ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਸਰਜਰੀ ਦੇ ਉਪਕਰਨਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਇਸ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ | ਇੱਥੇ ਹਰ ਉਮਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਸਫ਼ੈਦ ਮੋਤੀਆ, ਕਾਲਾ ਮੋਤੀਆ, ਭੈਂਗਾਪਣ, ਅੱਖ ਦੇ ਪਰਦੇ ਅਤੇ ਜੈਲੀ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਪਲਕਾਂ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਅਤੇ ਐਨਕ ਦਾ ਨੰਬਰ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਉਪਲਬਧ ਹਨ |
ਅੱਖ ਗੁਆ ਚੁੱਕੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਮਰੀਜ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਬਣਾਵਟੀ ਅੱਖ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵੀ ਨੇਤਰ ਸਰਜਨ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ | ਲਗਭਗ 50 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਵਾਲੇ ਡਾ. ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਭੌਰਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਅੱਠ ਨੇਤਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ |