ਜਲੰਧਰ, 25 ਸਤੰਬਰ (ਸ਼ੈਲੀ)-ਦੁਸਹਿਰੇ ਲਈ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ, ਕੁੰਭਕਰਨ ਅਤੇ ਮੇਘਨਾਥ ਦੇ ਪੁਤਲੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ | ਦੁਸਹਿਰਾ ਮਨਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਉੱਥੋਂ ਪੁਤਲੇ ਖਰੀਦਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ | ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਈ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਈ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੁਤਲਿਆਂ ਦੇ ਆਰਡਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ | ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕਾਰੀਗਰ ਚਾਰ ਤੋਂ 60 ਫੁੱਟ ਤੱਕ ਦੇ ਪੁਤਲੇ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ | ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੁਤਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰੀਗਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਸਹਿਰੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ | ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਕੁਝ ਆਰਡਰ 'ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਕੀ ਦੁਸਹਿਰਾ ਮਨਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ | ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦੁਸਹਿਰਾ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ, ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਦੁਸਹਿਰਾ ਨਾ ਮਨਾਏ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੁਤਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ | ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਵਾਰ ਦਸ਼ਹਿਰੇ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੈ | ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ, ਪੁਰਾਣੀ ਜੇਲ੍ਹ ਰੋਡ 'ਤੇ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ ਪੁਤਲੇ ਬਣਾ ਰਹੇ ਕਾਰੀਗਰ ਸਰਜੀਵਨ ਲਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਪੁਤਲਿਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੈ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਹਿੰਗਾਈ ਕਾਰਨ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਘੱਟ ਰਹੀ ਹੈ | ਕਾਰੀਗਰ ਸਰਜੀਵਨ ਲਾਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਪੁਤਲੇ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਕਾਰੀਗਰੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਸਿੱਖੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ 50 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਪੁਤਲੇ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪੁਤਲਿਆਂ ਦੀ ਉਚਾਈ ਚਾਰ ਫੁੱਟ ਤੋਂ 60 ਫੁੱਟ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ 60 ਫੁੱਟ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪੁਤਲੇ ਘੱਟ ਹੀ ਬਣਵਾਉਂਦੇ ਹਨ | ਲੋਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 25, 30 ਅਤੇ 40 ਫੁੱਟ ਉੱਚੇ ਪੁਤਲੇ ਬਣਵਾਉਂਦੇ ਹਨ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੁਤਲੇ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਬਾਂਸ, ਧਾਗਾ, ਕਾਗਜ਼, ਮੇਖਾਂ ਅਤੇ ਅÏਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ 1800 ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਤਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਸੀ |ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਮਿਲਦਾ ਸੀ | ਪਰ ਹੁਣ ਮਹਿੰਗਾਈ ਇੰਨੀ ਵਧ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਤਲਾ ਜੋ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ 25 ਤੋਂ 30 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਬਣਦਾ ਹੈ | ਇੱਕ ਪੁਤਲਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਚਾਰ ਲੋਕ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਮਾਨ ਸਸਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕੰਮ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਸਾਮਾਨ ਮਹਿੰਗਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਮ ਘੱਟ ਹੈ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਆਰਡਰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹਨ |
