ਰਾਜਾ ਵੜਿੰਗ ਤੇ ਔਜਲਾ ਸਮੇਤ 8 ਮੈਂਬਰ ਪੂਰੇ ਇਜਲਾਸ ਲਈ ਮੁਅੱਤਲ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 3 ਫਰਵਰੀ (ਪੀ. ਟੀ. ਆਈ.)-ਲੋਕ ਸਭਾ 'ਚ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੇੇ ਭਾਸ਼ਨ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਸਰੇ ਦਿਨ ਹੰਗਾਮਾ ਹੋਇਆ | ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਦੁਪਹਿਰ 2 ਵਜੇ ਸਾਬਕਾ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਦੀ ਅਣ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਆਰਟੀਕਲ ਨੂੰ ਸਦਨ 'ਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਬੋਲਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਹ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਹੀ ਐੱਨ. ਡੀ. ਏ. ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਟੋਕਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ | ਉਹ 14 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਬੋਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਰਹੇ | ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਹੰਗਾਮਾ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ | ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਵੀ 46 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਆਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ | ਮੰਗਲਵਾਰ ਹੰਗਾਮਾ ਵਧਣ 'ਤੇ ਸਪੀਕਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਤਿਨੇਟੀ ਨੇ ਰਾਹੁਲ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਅਤੇ ਦੂਸਰੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਦੇ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਰਾਹੁਲ ਦੇ ਸਮਰਥਨ 'ਚ ਸਪਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਨਰੇਸ਼ ਉੱਤਮ ਪਟੇਲ, ਟੀ. ਐੱਮ. ਸੀ. ਦੇ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਰਾਏ ਅਤੇ ਡੀ. ਐੱਮ. ਕੇ. ਦੇ ਡੀ. ਐੱਮ. ਕਾਤਿਰ ਆਨੰਦ ਨੇ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ | ਵਿਰੋਧੀ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦਿਆਂ ਸਦਨ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਸਪੀਕਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਤਿਨੇਟੀ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਵੱਲ ਪੇਪਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ | ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਲੀਪ ਸੈਕੀਆ ਨੇ 8 ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਇਜਲਾਸ ਦੇ ਲਈ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ | ਗਾਂਧੀ ਵਲੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮੁੱਦਾ ਉਠਾਉਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਪੀਕਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਤਿਨੇਟੀ ਦੂਜੇ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਵੱਲ ਵਧੇ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਲੋਂ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐੱਨ.ਡੀ.ਏ. ਦੇ ਭਾਈਵਾਲ ਟੀ ਡੀ ਪੀ ਦੇ ਹਰੀਸ਼ ਬਾਲਯੋਗੀ ਨੂੰ ਗਾਂਧੀ ਨਾਲ ਇਕਜੁੱਟਤਾ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਨ 'ਤੇ ਬੋਲਣ ਲਈ ਕਿਹਾ | ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਬਾਲਯੋਗੀ ਨੇ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਦਨ ਵਿਚ ਹੰਗਾਮਾ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਪੀਕਰ ਨੂੰ ਸਦਨ ਦੁਪਹਿਰ 3 ਵਜੇ ਤੱਕ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰਨਾ ਪਿਆ¢ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਨ ਦੇ ਧੰਨਵਾਦ ਪ੍ਰਸਤਾਵ 'ਤੇ ਬੋਲਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਤੋਂ ਸਪੀਕਰ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਲੇਖ ਦੀ ਕਾਪੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕੀਤਾ¢ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ | ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਇਕ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਹੀ ਹੈ | ਸਦਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕਰ ਰਹੇ ਤਿਨੇਟੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਾਂਗੇ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗੇ | ਸੰਸਦੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਕਿਰੇਨ ਰਿਜਿਜੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਪੀਕਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੁੱਦਾ ਨਹੀਂ ਉਠਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ | ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਆਗੂ ਹਨ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਣਾ ਪਿਆ ਤਾਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਸ਼ਬਦ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ¢ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਲੇਖ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ 'ਤੇ ਰੁਕਾਵਟ ਜਾਰੀ ਰਹੀ, ਤਿਨੇਟੀ ਨੇ ਕਾਰਵਾਈ ਦੁਪਹਿਰ 3 ਵਜੇ ਤੱਕ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਸਦਨ ਦਿਨ ਭਰ ਲਈ ਉਠਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ |
ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਮੁਅੱਤਲ
ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸੱਤ ਕਾਂਗਰਸੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਇਕ ਸੀ.ਪੀ.ਆਈ.-ਐਮ. ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਗ਼ੈਰ-ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰਾਨਾ ਵਿਵਹਾਰ ਲਈ ਲੋਕ ਸਭਾ ਤੋਂ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਗਜ਼ ਪਾੜ ਕੇ ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ ਸਨ | 2 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬਜਟ ਇਜਲਾਸ ਦੇ ਬਾਕੀ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਦਨ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਅੱਤਲੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰੇਗੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ 2020 ਦੇ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਟਕਰਾਅ 'ਤੇ ਸਾਬਕਾ ਫ਼ੌਜ ਮੁਖੀ ਐੱਮ. ਐੱਮ. ਨਰਵਾਣੇ ਦੁਆਰਾ ਇਕ ਅਣਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਯਾਦਾਂ ਦੇ ਅੰਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਇਕ ਲੇਖ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇਣ ਦਾ ਮÏਕਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ | ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਅਤੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਮਣੀਕਰਨਿਕਾ ਘਾਟ 'ਤੇ ਕਥਿਤ ਭੰਨਤੋੜ ਮੁਹਿੰਮ 'ਤੇ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਹੈ | ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਸਦਨ ਦੁਪਹਿਰ 3 ਵਜੇ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ¢ ਕਈ ਵਾਰ ਮੁਲਤਵੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਦਨ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਦਿਲੀਪ ਸੈਕੀਆ ਨੇ ਅੱਠ ਕਾਂਗਰਸੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂਅ ਲਏ | ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਸਦੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਕਿਰਨ ਰਿਜਿਜੂ ਨੇ ਬਜਟ ਸੈਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਕੀ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅੱਠ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਤਾ ਪੜਿ੍ਹਆ | ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮੈਂਬਰ ਗੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅÏਜਲਾ, ਹਿਬੀ ਈਡਨ, ਸੀ. ਕਿਰਨ ਕੁਮਾਰ ਰੈਡੀ, ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜਾ ਵੜਿੰਗ, ਮਨੀਕਮ ਟੈਗੋਰ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਪਡੋਲੇ, ਅਤੇ ਡੀਨ ਕੁਰੀਆਕੋਸ (ਸਾਰੇ ਕਾਂਗਰਸ ਤੋਂ) ਅਤੇ ਐਸ. ਵੈਂਕਟੇਸਨ (ਸੀ ਪੀ ਆਈ-ਐੱਮ) ਹਨ¢ ਆਪਣੀ ਮੁਅੱਤਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਤਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਿਜੀਜੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਸਦਨ ਅਤੇ ਸਦਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਣਦੇਖੀ ਕੀਤੀ¢ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਗਜ਼ ਵੀ ਪਾੜ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਸਭਾਪਤੀ 'ਤੇ ਸੁੱਟੇ ਅਤੇ ਸਭਾਪਤੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂਅ ਲਿਆ¢ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਸਕੱਤਰ-ਜਨਰਲ ਦੀ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ, ਕਾਗਜ਼ ਪਾੜਨ ਅਤੇ ਸਭਾਪਤੀ 'ਤੇ ਸੁੱਟਣ ਦੀ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ | ਸਦਨ ਨੇ ਆਵਾਜ਼ ਵੋਟ ਦੁਆਰਾ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੰਗਾਮੇ ਦÏਰਾਨ ਕਾਰਵਾਈ ਦਿਨ ਭਰ ਲਈ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ | ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕਾਂਗਰਸ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਮੁਅੱਤਲੀ ਵਿਰੁੱਧ ਸੰਸਦ ਭਵਨ ਦੇ ਬਾਹਰ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ¢ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮੈਂਬਰ ਸਦਨ ਦੇ ਬਾਹਰ ਆਪਣਾ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਗੇ¢
ਲੋਕ ਸਭਾ 'ਚ ਰਾਹੁਲ ਦੇ ਭਾਸ਼ਨ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਹੰਗਾਮਾ
ਅਜੀਤ ਡੈਸਕ
04-02-2026