ਮੋਗਾ, 21 ਅਪ੍ਰੈਲ (ਸੁਰਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ)-ਮਾਨਵ ਵਿਕਾਸ ਸੰਸਥਾਨ (ਐਮ.ਵੀ.ਐਸ.), ਇਕ ਗ਼ੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸੰਸਥਾ ਜੋ 1996 ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲੁਧਿਆਣਾ (ਪੀ.ਏ.ਯੂ.) ਨਾਲ ਇਕ ਸਮਝੌਤਾ ਪੱਤਰ (ਐਮ.ਓ.ਯੂ.) 'ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ ਹਨ | ਇਹ ਭਾਈਚਾਰਾ ਐਮ.ਵੀ.ਐਸ. ਦੀ ਪਾਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਜਲਵਾਯੂ ਲਚੀਲਾਪਣ ਅਤੇ ਖਾਦ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿਚ ਮੈਦਾਨੀ ਮੁਹਾਰਤ ਨੂੰ ਪੀ.ਏ.ਯੂ. ਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ | ਐਮ.ਓ.ਯੂ. ਦਸਤਖ਼ਤ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿਚ ਦੋਵੇਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਪੀ.ਏ.ਯੂ. ਵਲੋਂ ਡਾ. ਐਮ.ਐਸ. ਭੁੱਲਰ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ, ਡਾ. ਜੀ.ਪੀ.ਐਸ. ਸੋਧੀ ਐਡੀਸ਼ਨਲ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਡਾ. ਖ਼ੁਸ਼ਦੀਪ ਧਰਨੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਿਜ਼ਨਸ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ | ਐਮ.ਵੀ.ਐਸ. ਵਲੋਂ ਰਸਮ ਸਿੰਘ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਧਨੰਜਯ ਕੁਮਾਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਮੈਨੇਜਰ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਸਿੰਘ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਅਫ਼ਸਰ, ਹਰਮਨਦੀਪ ਕੌਰ ਟੈਕਨੀਕਲ ਐਕਸਪਰਟ ਐਗਰੋਫੋਰੈਸਟਰੀ ਅਤੇ ਹਰਲੀਨ ਕੌਰ ਟੈਕਨੀਕਲ ਐਕਸਪਰਟ ਐਂਟੋਮੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ | 1962 ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੀ.ਏ.ਯੂ. ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮਰੱਥਾ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਐਮ.ਵੀ.ਐਸ. ਕੋਲ ਵਿਆਪਕ ਮੈਦਾਨੀ ਕਾਰਜਾਨਵੈਨ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਹੈ | ਇਹ ਸਹਿਯੋਗ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ, ਵੱਧ ਰਹੇ ਇਨਪੁੱਟ ਖ਼ਰਚੇ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਖੋਜ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨ-ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹੱਲਾਂ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ | ਇਹ ਸਹਿਯੋਗ ਟਰੇਨਿੰਗ ਕੈਂਪਾਂ, ਐਕਸਪੋਜ਼ਰ ਦੌਰਿਆਂ, ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਡੈਮੋਨਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪਲਾਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ | ਐਮ.ਵੀ.ਐਸ. ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ 3000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ 2 ਲੱਖ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿ੍ਸ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੀ.ਏ.ਯੂ. ਦੀ ਖੋਜ-ਆਧਾਰਿਤ ਸਲਾਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਫ਼ਸਲ ਸਿਹਤ, ਮਿੱਟੀ ਉਪਜਾਊਪਣ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ-ਸਮਝਦਾਰ ਖੇਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਮਿਲੇਗੀ | ਇਹ ਐਮ.ਓ.ਯੂ. ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਟਿਕਾਊਤਾ 'ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਲੀਡ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਜੋ ਸਥਾਨਕ ਆਗੂ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਸਿਖਲਾਈਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ | ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਮਾਈਕਰੋ ਸਿੰਚਾਈ, ਐਗਰੋਫੋਰੈਸਟਰੀ, ਰੀਜਨਰੇਟਿਵ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ, ਜੋ ਆਮਦਨ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ | ਇਸ ਮੌਕੇ ਐਮ.ਵੀ.ਐਸ. ਦੇ
ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਰਸਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੀ.ਏ.ਯੂ. ਦੀ ਖੋਜ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਐਮ.ਵੀ.ਐਸ. ਦੇ ਸਮੁਦਾਇਕ ਮਾਡਲਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਚ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਣ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਜੀਵਿਕਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਢਾਂਚਾ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ | ਇਹ ਸਹਿਯੋਗ ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਮਨਵਯ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊਤਾ ਆਧਾਰਿਤ ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਵਿੱਤੀ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਵੀ ਖੋਜ ਕਰੇਗਾ | ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਦੋਵੇਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਮੁੱਲ ਵਾਧਾ, ਖੇਤੀ ਆਧਾਰਿਤ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਯੁਵਾ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇਗੀ |
ਮਾਨਵ ਵਿਕਾਸ ਸੰਸਥਾਨ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਪੱਤਰ 'ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ <br/>
ਅਜੀਤ ਡੈਸਕ
22-04-2026