ਮੁੰਬਈ, 22 ਜੂਨ (ਏਜੰਸੀ)- ਪਿਛਲੇ 2 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਰੁਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਜ ਮੁਡ਼ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਮੌਨਸੂਨ ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਚ ਮੁੜ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅੰਕਡ਼ੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿਚ ਜੂਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ 46 ਫ਼ੀਸਦੀ ਘੱਟ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਘਾਟ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਜੂਨ 2026 ਵਿਚ 146 ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੱਕਾ ਰਿਹਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਉਣੀ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ’ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਠਹਿਰਾ� ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੱਖਣੀ-ਪੱਛਮੀ ਮੌਨਸੂਨ ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਗੁਜਰਾਤ ‘ਚ ਮੁਡ਼ ਤੋਂ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤੀ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅੰਕਡ਼ਿਆਂ ਅਨਸਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ 46 ਫ਼ੀਸਦੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਕਮੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਜੂਨ 2026 ਵਿਚ ਪਿਛਲੇ 146 ਸਾਲਾਂ ‘ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੱਕਾ ਮਹੀਨਾ ਸਾਬਿਤ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦਾ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਹੁਣ ਭਾਰਤੀ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਮੌਨਸੂਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਨੇ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਗਤੀ ਫੜਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਨਮੀ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਤੱਟਵਰਤੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵੱਲ ਵਧਣ ਵਿਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੁੰਬਈ, ਇਸ ਦੇ ਉਪਨਗਰਾਂ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਮੌਨਸੂਨੀ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਸਾਵਧਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਾਲ ਅਸਥਾਈ ਰਾਹਤ ਮਿਲੇਗੀ ਪਰ ਜੂਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਆਏ ਅਸਾਧਾਰਨ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੁੱਕੇ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਲਟਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੇਗਾ। ਭਾਰਤੀ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ 4 ਜੂਨ ਤੋਂ 22 ਜੂਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਸਿਰਫ 53.1 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋਈ, ਜਦੋਂਕਿ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ 97.6 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਦੇ ਉੱਚ ਮਾਪਦੰਡ ਸਨ। ਇਹ ਇਕ ਵੱਡਾ ਘਾਟਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਹੁਣ ਮੁੱਖ ਬਾਰਿਸ਼-ਨਿਰਭਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ 46 ਫ਼ੀਸਦੀ ਪਿੱਛੇ ਹੈ।
146 ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁੱਕਾ ਰਿਹਾ ਜੂਨ ਮਹੀਨਾ-46 ਫ਼ੀਸਦੀ ਮੀਂਹ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਮੀ
ਅਜੀਤ ਡੈਸਕ
23-06-2026