ਚੌਧਰ ਬਣੀ ਸਿਆਸਤ
ਆਧੁਨਿਕ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਚ ਘਟਦੀ ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਦਲ-ਬਦਲੀ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਚ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਆਮ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਲੋਕ-ਸੇਵਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦੀ ਥਾਂ ਸੱਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਚੌਧਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਵਧ ਗਈ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਸੇਵਾ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਅੱਜ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਰਸੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਚੌਧਰ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਬਣਦੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਦੇਖਣ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜਨਤਕ ਮੰਚਾਂ 'ਤੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰੰਤੂ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਨਿੱਜੀ ਲਾਭ ਜਾਂ ਸਿਆਸੀ ਸੁਵਿਧਾ ਲਈ ਉਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਸੀ ਸਾਂਝ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਆਮ ਜਨਤਾ ਦੇ ਲੋਕਤੰਤਰਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਨੈਤਿਕਤਾ, ਸਿਧਾਂਤਕ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਸੇਵਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਮਾਜ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੋਣ।
-ਪ੍ਰੋ. ਮਨਜੀਤ ਤਿਆਗੀ 'ਸਟੇਟ ਐਵਾਰਡੀ'
ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ/ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ।
ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ
ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸਮਾਜ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਪੜ੍ਹੀ-ਲਿਖੀ ਲੜਕੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸੁਧਾਰਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਵੀ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸਿਹਤ, ਸਫ਼ਾਈ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਵੀ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਗਰੀਬੀ, ਸਮਾਜਿਕ ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਤੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਕਾਰਨ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗਲਤ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਤਰੱਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹਰ ਸਮਾਜ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
-ਸਤਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਮੱਲੇਵਾਲ
ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਮਹੱਤਵ
ਖੇਡਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਨੂੰ ਚੁਸਤ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਹਰ ਸਮੇਂ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੀ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਅਕਸਰ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮਝਣ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਜਿੱਤ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ਗਲਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਵੀ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਖੇਡਾਂ ਸਾਨੂੰ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਸਬਰ ਅਤੇ ਮਿਲਜੁਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਹਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਉਦੋਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਅਸਲ ਖੇਡ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਪਰਚਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ-ਹਾਰ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਚੰਗੇ ਵਿਵਹਾਰ ਅਤੇ ਖੇਡ ਭਾਵਨਾ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਸਿਖਾਈ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਸਿਰਫ਼ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਖੇਡ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਚੰਗੀ ਖੇਡ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਹੀ ਅਸੀਂ ਨਾ ਕੇਵਲ ਚੰਗੇ ਖਿਡਾਰੀ, ਸਗੋਂ ਚੰਗੇ ਇਨਸਾਨ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
-ਰਾਜਵੀਰ ਸਿੰਘ, ਸਰਹਿੰਦ
