ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 29 ਜੂਨ (ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੋਛੜ)-ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਆਪਣੇ ਬਾਸਮਤੀ ਚੌਲ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹੁਣ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ’ਚ ਇਕ ਨਵਾਂ ਵੱਡਾ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪੀ. ਐੱਚ. ਡੀ. ਚੈਂਬਰ ਆਫ਼ ਕਾਮਰਸ ਐਂਡ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਲੋਂ ਕਰਵਾਈ ਬੈਠਕ ’ਚ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਸੌਦਾ ਸਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਗੁਆਂਢੀ ਮੁਲਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਬਾਸਮਤੀ ਚੌਲ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਪਾਕਿ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਬਾਸਮਤੀ ਖਪਤ 5 ਲੱਖ ਟਨ ਹੈ । ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਾਕਿ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸੰਪਰਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਹੁਣ ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਮੁਤਾਬਿਕ ਪਾਕਿ ਤੋਂ ਬਾਸਮਤੀ ਚੌਲ ਖ਼ਰੀਦਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਦੋਵਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸੰਬੰਧ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ ਹਨ । ਤਾਜ਼ਾ ਕੁੜੱਤਣ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਪਾਰਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ’ਚ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚਕਾਰ ਵਪਾਰ ਨਾਲ ਪਾਕਿ ਇਕ ਵੱਡਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਗੁਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਰਤਮਾਨ ’ਚ ਦੁਬਈ ਤੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਬਾਸਮਤੀ ਚੌਲ ਖ਼ਰੀਦ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲਾਗਤ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਅਫ਼ਗਾਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਸਿੱਧੀ ਸਪਲਾਈ ਨਾਲ ਬਾਸਮਤੀ ਚੌਲ ਵਧੇਰੇ ਕਿਫ਼ਾਇਤੀ ਭਾਅ ’ਚ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ ।
ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਬਾਸਮਤੀ ਚੌਲ ਨਿਰਯਾਤ ਲਈ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ’ਚ ਨਵਾਂ ਵੱਡਾ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ
ਅਜੀਤ ਡੈਸਕ
30-06-2026