ਸਾਡਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦਾ ਹੈ?

ਬੱਚਿਓ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਚਲਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਇਕ ਸਧਾਰਨ ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ ਨਾਲ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ। ਪਰਛਾਵਾਂ ਉਦੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਸਤੂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜੋ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ। ਆਓ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿਚ ਸਮਝੀਏ । ਹਰ ਪਰਛਾਵੇਂ ਲਈ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦਾ ਇਕ ਸਰੋਤ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਰਜ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਕ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਬਲਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ ਜੋ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਰੌਸ਼ਨੀ ਸਿੱਧੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਿਚ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਕਿਸੇ ਧੁੰਦਲੀ ਵਸਤੂ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਵਸਤੂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀਆਂ। ਧੁੰਦਲੀ ਵਸਤੂ ਉਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ, ਇਕ ਦਰੱਖਤ, ਜਾਂ ਇਕ ਇਮਾਰਤ। ਜਦੋਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਸਤੂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇਕ ਹਨੇਰਾ ਖੇਤਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਨੇਰਾ ਖੇਤਰ ਹੀ ਪਰਛਾਵਾਂ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਵਸਤੂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇਕ ਖੇਤਰ ਅਜਿਹਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
ਪਰਛਾਵੇਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਉਸ ਵਸਤੂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਹਨੇਰਾ ਖੇਤਰ ਇਕ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ, ਕੰਧ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਚੀਜ਼। ਇਹ ਸਤ੍ਹਾ ਇਕ ਸਕ੍ਰੀਨ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਪਰਛਾਵਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵਰਨਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਰੋਤ ਵਸਤੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਰਛਾਵਾਂ ਵੱਡਾ ਬਣੇਗਾ। ਜੇ ਦੂਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਰਛਾਵਾਂ ਛੋਟਾ ਬਣੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਸਵੇਰੇ ਜਾਂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਰਛਾਵੇਂ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਸਿੱਧਾ ਉੱਪਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਰਛਾਵੇਂ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵੱਡੀ ਵਸਤੂ ਵੱਡਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਬਣਾਏਗੀ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਵਸਤੂ ਛੋਟਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਬਣਾਏਗੀ। ਜਿੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਓਨਾ ਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਪਰਛਾਵਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ।
ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਪਰਛਾਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਧੁੰਦਲੀ ਵਸਤੂ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇਕ ਹਨੇਰਾ ਖੇਤਰ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਰਛਾਵਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ, ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਦੇਖੋ, ਤਾਂ ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਇਹ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦਾ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੁਆਰਾ ਰੋਕੇ ਜਾਣ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੱਛੇ ਇਕ ਹਨੇਰਾ ਖੇਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ!

-(ਲੈਕਚਰਾਰ ਕੈਮਿਸਟਰੀ), ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਮਾਰਟ ਸਕੂਲ ਗੱਗੋਬੂਹਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਤਰਨ ਤਾਰਨ।