ਦੀਵਾਲੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਕੀ ਮਹੱਤਵ ਹੈ? <br/>

ਦੀਵਾਲੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਬੁਰਾਈ 'ਤੇ ਚੰਗਿਆਈ ਦੀ ਜਿੱਤ, ਹਨੇਰੇ 'ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਉੱਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ | ਰੌਸ਼ਨੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀਵਾਲੀ ਹਰ ਸਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹਨ | ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਚ ਕਮੀ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਕਮੀ ਹੀ ਵਧਦੀ ਹੈ ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵਧਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ | ਦੀਵਾਲੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਸਾਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ | ਇਸ ਦਿਨ ਸਿਰਫ ਘਰ ਨੂੰ ਸਜਾਉਣ ਲਈ ਹੀ ਦੀਵੇ ਨਾ ਜਗਾਓ, ਸਗੋਂ ਹਰ ਦਿਲ ਵਿਚ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ ਅਤੇ ਹਰ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਲਿਆਓ |
ਦੀਵਾਲੀ ਨੂੰ ਦੀਪਾਵਲੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਦੀਵਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ | ਦੀਵਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਪਹਿਲੂ ਵਿਚ ਗਿਆਨ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ | ਹਰ ਇਨਸਾਨ ਵਿਚ ਕੁਝ ਚੰਗੇ ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪਿਆਰ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਉਦਾਰਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਈਆਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਜੋ ਦੀਵੇ ਤੁਸੀਂ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ | ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੀਵੇ ਜਗਾਉਣੇ ਪੈਣਗੇ | ਇਸ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਦੀਵਾ ਜਗਾ ਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਾ ਹੋਵੋ, ਸਗੋਂ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਗਿਆਨ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀਵੇ ਜਗਾਓ |
ਦੀਵੇ ਨੂੰ ਬਲਣ ਲਈ, ਇਸ ਦੀ ਬੱਤੀ ਦਾ ਇਕ ਹਿੱਸਾ ਤੇਲ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ | ਜੇਕਰ ਸਾਰੀ ਬੱਤੀ ਤੇਲ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ ਰਹੇ ਤਾਂ ਦੀਵਾ ਨਹੀਂ ਜਗਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਉਪਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਤੇਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ | ਸਾਡਾ ਜੀਵਨ ਵੀ ਦੀਵੇ ਦੀ ਬੱਤੀ ਵਰਗਾ ਹੈ | ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਇਸ ਵਿਚ ਵਾਪਰ ਰਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉਠਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ | ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਦਾਰਥਵਾਦ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਏ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੋਗੇ | ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਵੀ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪਦਾਰਥਵਾਦ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਫਸਦੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਸੁੱਖ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹੋ | ਇਸ ਲਈ ਦੀਵਾਲੀ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਜੀਓ, ਪਰ ਇਸ ਵਿਚ ਵਾਪਰ ਰਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਾ ਹੋਵੋ |
ਦੀਵਾਲੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਪਟਾਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ | ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਕਈ ਵਾਰ ਤੁਸੀਂ ਇਕ ਪਟਾਕੇ ਵਾਂਗ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਫਟਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਜਨੂੰਨ ਅਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਦਬਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਕ ਬਿੰਦੂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ | ਪਟਾਕੇ ਚਲਾਉਣਾ ਅਸਲ ਵਿਚ ਇਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਅਭਿਆਸ ਹੈ, ਜੋ ਦੱਬੀਆਂ ਹੋਈਆ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ | ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਬਾਹਰ ਕੋਈ ਧਮਾਕਾ ਦੇਖਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਅੰਦਰ ਵੀ ਉਹੀ ਸੰਵੇਦਨਾਵਾਂ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹੋ | ਜਿਵੇਂ ਪਟਾਕੇ ਫਟਣ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਬਾਈਆਂ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹੋ |
ਹਰ ਸਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਮਹਾਂਨਗਰਾਂ 'ਚ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂਅ 'ਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ 'ਚ ਇੰਨੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੱਤ ਛੱਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਵੀ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਇੱਥੇ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਜਾਂ ਈਕੋ-ਫ੍ਰੈਂਡਲੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪਟਾਕੇ ਕਿਵੇਂ ਚਲਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ | ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਰਸੋਈ ਦੇ ਸਟੋਵ ਬਿਜਲਈ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ 'ਤੇ ਚੱਲ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕੀ ਅਸੀਂ ਪਟਾਕੇ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚ ਸਕਦੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਧੂੰਆਂ ਨਾ ਨਿਕਲੇ | ਤੁਸੀਂ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਮਨਾ ਸਕਦੇ ਹੋ | ਸਾਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿਨ ਅਤੇ ਵਿਆਹਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਪਟਾਕਿਆਂ ਨਾਲ ਫੈਲਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ |
ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਹਫ਼ੇ ਅਤੇ ਮਠਿਆਈਆਂ ਵੰਡਣ ਦੀ ਵੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ | ਮਠਿਆਈਆਂ ਅਤੇ ਤੋਹਫ਼ਿਆਂ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਅਤੀਤ ਦੀ ਕੁੜੱਤਣ ਨੂੰ ਭੁਲਾਉਣ ਅਤੇ ਦੋਸਤੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ | ਸੇਵਾ ਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਤਿਉਹਾਰ ਅਧੂਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ | ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਜੋ ਵੀ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ 'ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨਾ ਹੀ ਅਸਲ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ |
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਿਸ਼ੀ ਹਰ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡਾ ਮਨ ਜਸ਼ਨ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਿਚ ਕੇਂਦਰਿਤ ਰਹੇ | ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਜਸ਼ਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਲ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਦੀਵਾਲੀ ਸਾਲ ਵਿਚ ਇਕ ਵਾਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ | ਪਰ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਹਰ ਪਲ ਅਤੇ ਹਰ ਦਿਨ ਦੀਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਗਿਆਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹਰ ਥਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਅਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਜੇਕਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ | ਵਸੁਧੈਵ ਕੁਟੁੰਬਕਮ - ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਇਕ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ | ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਤੱਕ ਫੈਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ | ਜਦੋਂ ਸੱਚਾ ਗਿਆਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੀ ਦੀਵਾਲੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ |