ਬਾਲ ਕਹਾਣੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਿੱਲੀ

ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਇਕ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀ ਕਹਾਵਤ ਅਤੇ ਰੀਤ ਚੱਲੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਭੁੱਲ-ਭੁਲੇਖੇ ਬਿੱਲੀ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪੁਜਾਰੀ ਅਤੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਪਾਪ ਦਾ ਨਿਵਾਰਨ ਉਦੋਂ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਿੱਲੀ ਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ | ਅੱਜ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਰੀਤ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਅਸਲ ਸੱਚਾਈ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੀ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ |

ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇਕ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸੀ | ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਸੰਤਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ | ਇਕ ਦਿਨ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਹੀ ਬਗੀਚੇ ਵਿਚ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਇਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਤੋਤਾ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਲਾਚਾਰ ਡਿੱਗਿਆ ਪਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਉੱਡ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਕਦਾ | ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਕ ਬਿੱਲੀ ਉਸ ਤੋਤੇ ਨੂੰ  ਖਾਣ ਦੀ ਤਾਕ ਵਿਚ ਬੈਠੀ ਸੀ | ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਪੈ ਗਈ | ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਤੋਤੇ ਨੂੰ  ਬਿੱਲੀ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਹਿਲ ਵਿਚ ਲੈ ਆਂਦਾ |
ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਉਸ ਤੋਤੇ ਨੂੰ  ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਪਾਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ | ਉਹ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ, ਉਸਨੂੰ ਖੁਆਉਂਦਾ-ਪਿਆਉਂਦਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਖੇਡ ਕੇ ਆਪਣਾ ਦਿਲ ਬਹਿਲਾਉਂਦਾ | ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦਾ ਉਸ ਤੋਤੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਗੂੜ੍ਹਾ ਲਗਾਅ ਹੋ ਗਿਆ |
ਜਦੋਂ ਤੋਤਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਇਕ ਦਿਨ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਉਸਨੂੰ ਬਗੀਚੇ ਵਿਚ ਲੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਵੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮ ਸਕੇ | ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਆਦਤ ਮੁਤਾਬਕ ਆਪਣੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਪਿੱਛੇ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਡੂੰਘੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਟਹਿਲਣ ਲੱਗ ਪਿਆ | ਉਸ ਡੂੰਘੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੂੰ  ਪਤਾ ਹੀ ਨਾ ਲੱਗਿਆ ਅਤੇ ਇਕ ਬਿੱਲੀ ਆਈ ਤੇ ਉਸ ਤੋਤੇ ਨੂੰ  ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਗਈ!
ਜਦੋਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਤੋਤਾ ਗਾਇਬ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ  ਬਹੁਤ ਡੂੰਘਾ ਦੁੱਖ ਪੁੱਜਾ | ਆਪਣੀ ਔਲਾਦ ਵਾਂਗ ਪਾਲੇ ਤੋਤੇ ਦੇ ਗਮ ਵਿਚ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਤਬੀਅਤ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਈ | ਦੋ-ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਸੋਚ-ਸੋਚ ਕੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਵਜ਼ੀਰ ਨੂੰ  ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ: 'ਰਾਜ ਵਿਚ ਜਿੰਨੀਆਂ ਵੀ ਬਿੱਲੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਨੂੰ  ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ! ਬਿੱਲੀਆਂ ਦੀ ਨਸਲ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਕੋਈ ਵੀ ਬਿੱਲੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ!'
ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ-ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਿੱਲੀਆਂ ਨੂੰ  ਮਾਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ | ਕੁਝ ਹੀ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਬਿੱਲੀਆਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈਆਂ |
ਬਿੱਲੀਆਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਨਿਕਲਿਆ ਕਿ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਦੇ ਗੋਦਾਮਾਂ ਵਿਚ ਚੂਹਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧ ਗਈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਭਾਂਡੇ ਘੱਟ ਸਨ ਅਤੇ ਚੂਹੇ ਜ਼ਿਆਦਾ! ਚੂਹਿਆਂ ਨੇ ਅਨਾਜ ਦਾ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ | ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿਚ ਭਗਵਾਨ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਚੂਹੇ ਚੜ੍ਹਨ ਲੱਗ ਪਏ | ਪੂਰੀ ਪਰਜਾ ਤੰਗ ਆ ਗਈ, ਪਰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅੱਗੇ ਸਭ ਲਾਚਾਰ ਸਨ |
ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਿਆਣਿਆਂ ਅਤੇ ਪੁਜਾਰੀ ਨੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੂੰ  ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁਕਮ ਗ਼ਲਤ ਸੀ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ | ਪੁਜਾਰੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸਲਾਮਤ! ਤੁਹਾਡੀ ਤਬੀਅਤ ਇਸ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ ਕਿਉਂਕਿ ਬਿੱਲੀਆਂ ਨੂੰ  ਮਾਰਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ |'
ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਸ ਪਾਪ ਦਾ ਉਪਾਅ ਕੀ ਹੈ?'
ਪੁਜਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਸ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਿੱਲੀ ਬਣਾ ਕੇ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ ਅਤੇ ਪੂਜਾ-ਹਵਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ |'
ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਿੱਲੀ ਬਣਾ ਕੇ ਹਵਨ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ | ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦਾ ਧਿਆਨ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਹਟਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਠੀਕ ਹੋਣ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਹ ਗੱਲ ਪੱਕੀ ਬੈਠ ਗਈ ਕਿ ਬਿੱਲੀ ਨੂੰ  ਮਾਰਨਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੈ | ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਪੂਰੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਢੰਡੋਰਾ ਪਿਟਵਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ 'ਅੱਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਵੀ ਬਿੱਲੀ ਨੂੰ  ਨਹੀਂ ਮਾਰੇਗਾ!'
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਰੀ ਪਰਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ | ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਬਿੱਲੀਆਂ ਫਿਰ ਤੋਂ ਪਾਲੀਆਂ ਜਾਣ ਲੱਗੀਆਂ ਅਤੇ ਚੂਹਿਆਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ |
ਨਿਚੋੜ: ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਅਸਲ ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਬਿੱਲੀਆਂ ਚੂਹਿਆਂ ਨੂੰ  ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਕੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ | ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ  ਚੂਹਿਆਂ ਅਤੇ ਬਿੱਲੀਆਂ ਦਾ ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਤੁਲਨ ਸਮਝਾਉਣ ਅਤੇ ਬਿੱਲੀਆਂ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ 'ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਿੱਲੀ' ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਨਿਯਮ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੋਨਾ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਵੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਿੱਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬਣਵਾ ਸਕਦਾ! ਇਸ ਡਰ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬਿੱਲੀਆਂ ਨੂੰ  ਮਾਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ |