ਨਿਊਯਾਰਕ, 19 ਜੂਨ (ਰਾਜੂ ਸਹਿਬਾਜ਼ਪੁਰਾ )-ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਜੰਗੀ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਏ ਮੁੱਢਲੇ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਨੈਕਟੀਕਟ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਈਰਾਨੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ 14 ਨੁਕਾਤੀ ਮੈਮੋਰੈਂਡਮ ਆਫ ਅੰਡਰਸਟੈਂਡਿੰਗ ‘ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਈਰਾਨ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡੰਡੀ ਰਾਹੀਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਮੁੜ ਸਧਾਰਨ ਬਣਾਏਗਾ, ਜਦਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਈਰਾਨੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਉੱਤੇ ਲੱਗੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਖਤਮ ਕਰੇਗਾ। ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਸਮਝੌਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਮਰੀਕਾ ਈਰਾਨ ਦੇ ਪੁਨਰਨਿਰਮਾਣ ਲਈ 300 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਯੋਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ। ਕਨੈਕਟੀਕਟ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਰਿਕ ਫਲਿਊਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਢਾਂਚੇ ਵਾਲਾ ਸਮਝੌਤਾ, ਬਿਨਾਂ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਗਲੇ 60 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਿਸਥਾਰਤ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਣੀ ਬਾਕੀ ਹੈ। ਉਧਰ ਕੁਇਨੀਪਿਆਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਮੁਹੰਮਦ ਇਲਾਹੀ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਮੁੜ ਜੁੜਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕੁਝ ਈਰਾਨੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੇ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਜਤਾਈ ਹੈ। ਵੁੱਡਬ੍ਰਿਜ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰਾਮਿਨ ਅਹਮਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਇਹ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਰਾਹੀਂ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਕੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੁਣ ਵੀ ਉਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ, ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਲਈ ਅਹਿਮ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡੰਡੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅੰਤਿਮ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਅਜੇ ਹੋਰ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਰਹੇਗੀ।
