ਇਕ ਖਾਲੀ ਕੁਰਸੀ ਦੀ ਉਡੀਕ

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਕ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਇਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਪਿਤਾ ਹਰ ਸ਼ਾਮ ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਦੋ ਕੁਰਸੀਆਂ ਰੱਖ ਕੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਉਹ ਖੁਦ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਦੂਜੀ ਖਾਲੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਨੇ ਇਕ ਦਿਨ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਬਾਬਾ ਜੀ, ਇਹ ਦੂਜੀ ਕੁਰਸੀ ਖਾਲੀ ਕਿਉਂ ਰੱਖਦੇ ਹੋ?'
ਬਜ਼ੁਰਗ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਆਈਆਂ। ਉਹ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਬੋਲੇ, 'ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰ ਸ਼ਾਮ ਕੰਮ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਇਸ ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਬੈਠਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਹ ਵਿਦੇਸ਼ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਅੱਜ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ, ਪਰ ਆਦਤ ਅਜੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਗਈ।'
ਇਹ ਖਾਲੀ ਕੁਰਸੀ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਤਰੱਕੀ 'ਤੇ ਮਾਣ ਤਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮਹਿਸੂਸ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੋ, ਪੈਸਾ ਘਰ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਘਰ ਦੀ ਰੌਣਕ ਨਹੀਂ ਖਰੀਦ ਸਕਦਾ।